بيان آيه 156 - 157 اعراب أَنْ تَقُولُوا : زجاج گويد : به تقدير « كراهة ان تقولوا » و بنا بر اين مفعول له براى « انزلناه » و « او تقولوا » عطف بر آن است . كسايى گويد : مفعول است براى « اتقوا » لو انا : فتحهء « ان » بعد از « لو » بخاطر تقدير فعل است . يعنى « لو وقع انا انزل . . . » لكن اين فعل هرگز ظاهر نميشود ، زيرا « ان » و ما بعد آن طولانى است . اما در غير از اين مورد حذف فعل جز در شعر جايز نيست . شاعر گويد : لو غيركم علق الزبير بحبله * ادى الجوار الى بنى العوام يعنى : اگر زبير بقومى غير از قوم شما پناه برده بود ، چنان از او حمايت مىكردند كه از پناه بردن بقوم خود صرف نظر ميكرد . مقصود در اين آيه ، اين نكته را بيان مىكند كه منظور از نازل كردن قرآن ، اين است كه عذرى براى كسى باقى نماند : أَنْ تَقُولُوا إِنَّما أُنْزِلَ الْكِتابُ عَلى طائِفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنا وَ إِنْ كُنَّا عَنْ دِراسَتِهِمْ لَغافِلِينَ : ما قرآن را نازل كرديم تا عذرى براى شما باقى نماند و نگوييد : پيش از ما بر يهود و نصارى نيز كتاب نازل شده است و ما از خواندن كتابهاى آنها غافل بوديم . علت اينكه بر آنها كتاب نازل مىشد و بر ما نمىشد ، اين بود كه آنها شايستگى داشتند و ما نداشتيم و اگر آنچه خدا از آنها خواسته ، از ما هم ميخواست ، بر ما نيز كتاب نازل ميكرد ، همانطورى كه بر آنها نازل كرد . اين معنى از اين عباس و حسن و مجاهد و قتاده و سدّى است . علت اينكه تنها يهود و نصارى را ذكر كرده ، اين است كه : آنها شهرت